خانه / تقویم عبری / عدم انطباق جشن پوریم با سیزده فروردین
عدم انطباق جشن پوریم با سیزده فروردین

عدم انطباق جشن پوریم با سیزده فروردین

چند سال است که در بعضی از سایت‌ها و کانال‌ها، عده‌ای به اشتباه، «جشن پوریم» در تقویم عبری را مبنای تاریخی برای سنت «سیزده بدر» در تقویم فارسی می‌دانند. در این مقاله می‌خواهیم به‌طور علمی از لحاظ محاسبات تقویمی، مصادف شدن این دو مناسبت یا عدم تقارن آن را در تقویم عبری با فارسی (شمسی) بررسی کنیم. در ابتدا لازم است تا در باره‌ی اصول محاسبات و تاریخچه این دو تقویم به‌طور مختصر اشاراتی جهت معرفی ذکر شود.

تقویم‌شناسی عبری

تقویم عبری یک تقویم قمری بوده و منطبق با «حلول ماه در آسمان» است. [پس طبیعتاً این تقویم نسبت به تقویم شمسی باید چرخشی باشد.] از طرف دیگر عبرانیان موظف هستند تا مناسبت‌های مذهبی خود را در فصل‌های مشخص و معینی برگذار کنند. به‌عنوان مثال «عید پسح» حتماً باید در فصل بهار برگزار گردد [و نباید در فصل دیگری برگزار شود.]. از این رو تقویم عبری هر دو یا سه سال بر اساس (الگویی مشخص) دارای یک ماه اضافه می باشد و سال را 13 ماه برگذار می‌کنند تا سال قمری عبری به‌مرور از سال شمسی عقب نیفتد و همواره بر حدود فصول آن منطبق گردد.

در تقویم عبری به سال‌های 13 ماهه، سال کبیسه گفته می‌شود که الگوی آن از یک دوره‌ی منظم 19 ساله پیروی می‌کند. یعنی سال‌های سوم، ششم، هشتم، یازدهم، چهاردهم، هفدهم و نوزدهم کبیسه هستند. و به‌طور کلی تقویم عبری در محدوده‌ی حدود 30 روزه نسبت به تقویم ایرانی در نوسانی ثابت می‌باشد.

[توضیح اندیشکده: اضافه کردن این ماه سیزدهم باعث می‌شود تا تقویم عبری با این‌که قمری است، اما تقریباً با تقویم شمسی برابر باشد. (تنها حدود یک ماه نوسان دارد.) لذا مثل تقویم «هجری قمری» نیست که در آن مثلاً ماه رمضان گاهی به فروردین می‌افتد و گاهی به تیر یا مهر یا دی یا… و دائم در چرخش است و هر ماه هجری قمری می‌تواند با هر ماهی از ماه‌های شمسی منطبق شود.]

دقت عملکرد تقویم عبری

تقویم امروز یهودیانِ جهان حدود 1600 سال پیش تدوین و مهندسی شده است. بر طبق دستورات تورات و علمای تلمودی، طول مدت چرخش ماه 29/530594 روز می‌باشد. این عدد با دقتِ یک روز اختلاف، در هر 13800 سال، با محاسبات امروزه‌ی سازمان فضایی آمریکا و اروپا بسیار نزدیک است و از دقیق‌ترین تقویم‌های قمری محسوب می‌شود.

تقویم‌شناسی جلالی

این تقویم شمسی، که در ۳ رمضان ۴۷۱ هجری قمری به‌دستور پادشاه (جلالی) و توسط خیام تدوین شده است، منطبق بر «حرکت دقیق خورشید» می‌باشد و برای تنظیم دقیق‌تر خود هر چهار سال یک بار و گاهی هر 5 سال یک بار به‌صورت کبیسه درمی‌آید. این تقویم نیز از دقیق‌ترین تقویم‌ها در جهان می‌باشد.

بررسی انطباق جشن پوریم و سیزدهم فروردین

براساس تقویم یهود، واقعه‌ی پوریم در 13 اَدار سال 3405 عبری معادل با 25 فوریه 355 قبل از میلاد و 6 اسفند سال 977 قبل از هجری شمسی، (حدود 2369 سال پیش) اتقاق افتاده که با تاریخ 13 فروردین حدود 37 روز اختلاف وجود دارد. [و طبق دستور تورات باید 14 و 15 آدار جشن بگیرند.] البته با توجه به «سال‌های کبیسه‌ی عبری» احتمال این‌که در بعضی سال‌های دیگر، این دو [پوریم و 13 فروردین] کمی به هم نزدیک‌تر شوند هست، اما در طول تاریخ، هیچ‌گاه برهم منطبق نمی‌شوند. و اصولاً پوریم در یهودیت یک «عید زمستانی» است تا بهاری.

دیرینه‌شناسی تقویم‌های عبری و شمسی

تقویم باستانی عبری

درست است که «تقویم عبری» حدود 1600 سال است که به این‌گونه استفاده می‌شود، اما قبل از آن نیز قوانین و قواعد با تقویم امروز یکسان بوده و فقط برای تعیین استهلال ماه به‌جای جدول و محاسبات، از «شاهدان امین رؤیت ماه» استفاده می‌شده [شبیه فرایند استهلال ماه در تقویم هجری قمری] و نیز برای تعیین سال کبیسه نیز هر سال در زمان مناسب جلسه‌ای گذاشته می‌شد که الگوی آن نیز بسیار نزدیک به الگوی 19 ساله‌ی جداول امروزی می‌باشد.

بر این اساس، سال 3405 عبری [یعنی سال وقوع حادثه‌ی پوریم] به دو دلیل کبیسه نبوده:

اول: کافی است عدد 3405 را بر 19 تقسیم کنیم باقی مانده 4 خواهد بود که جزء سال‌های کبیسه‌ی 19 ساله نیست.
دوم: اصل سند مگیلای استر (طومار استر) دقیقاً به ماه دوازدهم اشاره می کند. (فصل3، آیه13).

و حتی اگر بر فرض محال، آن سال، کبیسه هم بوده باشد، باز هم واقعه‌ی پوریم در آن سال به 5 یا 4 فروردین می‌افتاد که باز هم با تاریخ «روز طبیعت» [13 فروردین] منطبق نیست.

تقویم باستانی ایرانی

تا قبل از عمر خیام و تنظیم تقویم جلالی در ایران تقویم یزدگردی شمسی استفاده می‌شد که در آن به‌خاطر تفاوت کبیسه‌گیری به‌مرور، نوروز 18 روز (گاهی تا دو ماه) نسبت به زمان واقعی به تأخیر می‌افتاد و به‌عنوان مثال روز طبیعت [13 فروردین] در روز 31 فروردین برگذار می‌شد که این هم خود باز، فاصله‌ی این دو واقعه [یعنی پوریم و 13 فروردین] را بیشتر می‌کند.

به‌طور خلاصه می‌توان گفت که در الگوهای باستانی تقویم ایرانی و یهودی نیز نه تنها این دو واقعه هرگز بر هم منطبق نمی‌شوند، بلکه اصولاً فاصله‌ی بیشتری را هم از یکدیگر دارند.

جدول

منطبق بر استدلال‌های محاسباتی فوق برای روشن شدن بیشتر مطلب، جدولی نمونه از تاریخ جشن پوریم در صد سال اخیر در جدول زیر تهیه شده است که ادعای انطباق این دو واقعه را به‌کلّی رد می‌کند.

و نیز همان‌طور که مشخص است، اگر چه تقویم عبری، قمری می‌باشد، اما مناسبت‌های مذهبی در این تقویم تقریباً در یک فصل سال برای همیشه ثابت (FIX) شده‌اند. [یعنی: مثل ماه‌های هجری قمری نیستند که دائم در چرخش باشند.]

جدول تاریخ وقوع پوریم در یک دوره 100 ساله

جدول تاریخ وقوع جشن پوریم در یک دوره‌ی 100 ساله (1319 تا 1418 شمسی)

نمودار عدم انطباق پوریم و روز طبیعت سیزده فروردین در یک دوره 100 ساله

نمودار عدم انطباق جشن پوریم و روز طبیعت در یک دوره 100 ساله (1319 تا 1418 شمسی)

نویسندگان: دکتر یونس حمامی لاله‌زار و مهندس امین شموئلیان؛ با ویرایش و تلخیص توسط اندیشکده مطالعات یهود

…..

واریز كمک نقدی برای حمایت از اندیشكده

جشن پوریم

اندیشکده مطالعات یهود در پیام‌رسان‌ها:

پیام رسان ایتاپیام رسان بلهپیام رسان سروشپیام رسان روبیکا

همچنین ببینید

هفدهم تموز تا نهم آو ایام سوگواری یهودیان

هفدهم تموز تا نهم آو؛ ایام سوگواری یهودیان

آخرین بخش از سال دینی یهودیان، که به ماه الول و به‌دنبال آن عید سال نو منتهی می‌شود، دوران سوگواری یهودیان است که به یاد خرابی معبد اول و دوم برپا می‌شود.

2 دیدگاه

  1. سلام خیلی ممنون و خداقوت من هم در کانال هایی همین شبهه را دیده بودم که باعث شده بود گیج بشوم
    اما با توضیح این مقاله متوجه شدم
    فقط در مباحثش سخته فهمیدن
    باتشکر

    • دوست گرامی، منطبق بودن جشن پوریم و ۱۳فروردین، اساسا مطلب خیلی مهم و سرنوشت سازی نیست، بلکه آنچه مهم است و قطعا اساتید اندیشکده هم صحت آنرا تایید میکنند، افتخار به قتل عام ایرانیان و اولین هلوکاست تاریخ بشریت بدست و بدستور استر و مردخای، دقیقا منطبق بر متن صریح کتاب استر از کتب عهد عتیق است که هرساله در سالروز جشن پوریم، بصورت نمادین، بک نسخه از این کتاب، توسط نخست وزیر رژیم صهیونیستی به رییس جمهور آمریکا هدیه داده میشود. براحتی تصاویر و سخنرانی نتانیاهو در سالروز جشن پوریم، قابل جستجو است.
      و من بعید میدانم که انتشار این مقاله درپی کمرنگ نمودن این هلوکاست وحشیانه و صبعانه توسط یهودیان کینه توز آن زمان و افتخار سالیانه توسط یهودیان کینه توز این زمان باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شانزده − 4 =