خانه / یهود شناسی / جامعه شناسی یهود / یهودیان ارتدوکس افراطی در سپهر سیاست رژیم صهیونیستی
یهودیان ارتدوکس افراطی

یهودیان ارتدوکس افراطی در سپهر سیاست رژیم صهیونیستی

یهودیان ارتدوکس افراطی که در میان صهیونیست‌ها از آنان تعبیر به حریدیم (جمع حریدی) (haredim) می‌شود، طیفی از مذهبیون یهودی هستند که بسیار به احکام یهود و تلمود معتقد بوده و خانواده، عفت، آئین‌های یهودی و قوانین حکومت برای آنان حائز اهمیت است. این طیف در رژیم صهیونیستی مدارس جداگانه و مکان‌های عبادی متفاوت از دیگران دارند و دخترانشان را از سربازی رفتن منع می‌کنند.

حریدی‌ها طیفی از جامعه صهیونیستی هستند که بسیار بر آئین شریعت یهود و تلمود معتقد بوده و خواهان تشکیل یک دولت یا حاکمیت بر اساس نژاد و آئین یهود هستند. ویژگی‌های خاص رفتاری آنان موجب شده است آنان در مدارسی جداگانه از دیگر یهودیان مستقر در سرزمین‌های اشغالی زندگی کنند. این ارتدوکس‌های افراطی، همواره از مخالفان صلح با فلسطینیان و تشکیل دو دولت و همچنین تشکیل «اسرائیل دموکراتیک» هستند.

گزارشی که مورد بررسی قرار خواهد گرفت بر روی سایت مؤسسه «دموکراسی اسرائیل» [۱] منتشر شده است که حاصل همکاری این مؤسسه و «مرکز مطالعات اورشلیم» [۲] است. «گزارش آماری جامعه ارتدوکس افراطی اسرائیل» [۳] عنوان خروجی همکاری دو مؤسسه‌ای است که به آنان اشاره شد. این گزارش بر اساس جمع‌آوری اطلاعات آماری و همچنین نظرسنجی از جامعه انجام شده است.

۱- جمعیت ارتدوکس، اقلیتی سرنوشت‌ساز در سال‌های آتی

یکی از ویژگی‌های خاص حریدی‌ها اهمیت جایگاه خانواده، فرزندآوری و ازدواج در آنان است. به گونه‌ای که بیش از ۸۰ درصد جمعیت بالای بیست سال ازدواج کرده‌اند و این رقمی بسیار بالاست. (نمودار شماره ۱) نمودار شماره یک به خوبی نشان می‌دهد که میزان فرزندآوری با شدتِ مذهبی بودن میان صهیونیست‌ها در سرزمین‌های اشغالی رابطه‌ای مستقیم دارد. به گونه‌ای که بر اساس میزان نرخ فرزندآوری، فرزندآوری حریدی‌ها از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۴ به طور میانگین نزدیک به ۷ فرزند بوده است؛ هرچند این میزان از سال ۲۰۱۲ به کمتر از ۷ رسیده است.

میان مذهبیان غیرارتدوکس، ملی‌گرایان و سکولارها نرخ فرزندآوری بسیار کمتر از حریدی‌ها است؛ اما نمودار زیر نشان می‌دهد دیگر طیف‌های اجتماعی از ۲۰۱۲ به این‌سو نرخ فرزندآوری‌شان رو به افزایش است با آن‌که فاصله بسیار زیادی با حریدی‌ها دارند. (نمودار شماره ۲)

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 1

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 2

جامعه صهیونیستی را می‌توان چهار اقلیت شامل سکولارها، صهیونیست‌های ملی‌گرا، اقلیت عرب و اقلیت ارتدوکس افراطی یا همان حریدی‌ها توصیف کرد. این چهار شکاف اجتماعی در دهه اخیر به یکی از موضوعات مهم و چالشی در رژیم صهیونیستی تبدیل شده است. در دهه‌های اول مذهبیون غیرحریدی یا به عبارتی صهیونیست‌های غیرحریدی و سکولارها اکثریت را در اختیار داشتند؛ اما رشد جمعیتی اعراب و حریدی‌ها این تقسیم‌بندی را تغییر داده است. (نمودار شماره ۳)

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 3

نمودار بالا نشان می‌دهد که جمعیت حریدی‌ها از ۲۰۱۰ که زیر یک میلیون هست به حدود دو میلیون در ۲۰۴۰ و بالای ۴ میلیون در سال ۲۰۶۰ خواهد رسید. این افزایش جمعیت اقلیت‌هایی چون حریدی ریولین رئیس‌جمهور رژیم صهیونیستی را هم نگران کرده است. وی در کنفرانس مشهور هرتزلیا در سال ۲۰۱۵ گفت:

«در دهه نود قرن گذشته، جامعه اسرائیل متشکل از اکثریت بزرگ و اقلیت‌های کوچک بود. اکثریت بزرگ متعلق به صهیونیست‌ها بود که در کنار سه اقلیت صهیونیست‌های مذهبی، اقلیت عرب و اقلیت ارتدوکس افراطی (حریدی‌ها) جامعه اسرائیل را تشکیل می‌دادند. شاید هنوز بسیاری در جامعه اسرائیل، در رسانه‌ها و نظام سیاسی اسرائیل فکر می‌کنند جامعه اسرائیل همین شکل را دارد؛ اما از آن زمان تاکنون واقعیت به‌طور اساسی تغییر کرده است. هم‌اکنون کلاس اولی‌های ما شامل ۳۸ درصد صهیونیست‌های سکولار، ۱۵ درصد صهیونیست‌های ملی‌گرا و مذهبی، ۲۵ درصد عرب و حدود ۲۵ درصد نیز ارتدوکس افراطی (حریدی) هستند. در هر حال، روند تغییر بافت جمعیتی واقعیتی است که چهره جامعه اسرائیل را شکل می‌دهد. در چنین نظمی، دیگر هیچ گروهی اکثریت بالا را ندارد و دیگر اقلیت کوچک وجود ندارد. متأسفانه این شکاف‌ها در درون همه این بخش‌ها و در میان همه آن‌ها وجود دارد. ساختاری که از نظر بسیاری از ما نوعی تهدید از یک طرف برای ماهیت سکولار و لیبرال اسرائیل و از طرف دیگر برای جنبش صهیونیسم است.»

ریولین برای این امر نمودار زیر را در کنفرانس نشان داد. [۴]

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 4

در نمودار شماره ۴ نشان داده شد که جمعیت کلاس اولی‌های سکولارها در سال ۱۹۹۰، حدود ۵۲ درصد بوده است اما این رقم در سال ۲۰۱۸ به ۳۸ درصد کاهش یافته اما در مقابل جمعیت حریدی‌ها و اعراب به ترتیب از ۹ و ۲۳ درصد، هرکدام به ۲۵ درصد افزایش یافته است که نشان از اهمیت حریدی‌ها در آینده رژیم است.

۲- آموزش و تحصیل حریدی‌ها

همان‌گونه که در ابتدا گفته شد برخی از حریدی‌ها با توجه به آئین خاصشان در مدارسی ویژه که یشیوا (Yeshiva) خوانده می‌شود، تحصیل می‌کنند. در این مدارس به علوم مهندسی، ریاضیات کمتر توجه شده و بیشتر به تعلیم تلمود و تورات پرداخته می‌شود. در این مدارس تفکیک جنسیتی کاملاً رعایت می‌شود و برخی از دروس تحصیلی دختران متفاوت از پسران است.

با توجه به اهمیت این موضوع، مرکز مؤسسه «دموکراسی اسرائیل» بخشی را به آموزش و تحصیل در جامعه ارتدوکس‌های افراطی اختصاص داده است. نمودار شماره ۵ نشان می‌دهد که حریدی‌ها در پایان‌رساندن تحصیلات بسیار ضعیف‌تر از غیر حریدی‌ها عمل می‌کنند و این نشان‌دهنده عدم اهمیت آنان به تحصیلات است. این امر می‌تواند در ادامه با توجه به رشد جمعیتی‌شان در میزان سواد و اهمیت به علم در جامعه صهیونیستی تأثیر مستقیمی بگذارد.

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 5

هم‌چنین نمودار شماره ۶ نشان می‌دهد، درصد دانش آموزانی که برای کسب مدارک عالی تلاش می‌کنند در میان حریدی‌ها بسیار کمتر از غیر حریدی‌هاست. از نکات حائز توجه پایین بودن این رقم در مردان نسبت به دخترهاست.

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 6

۳- درآمد و اشتغال حریدی‌ها

یکی از موضوعات حائز توجه، سطح رفاه، کار و درآمد حریدی‌ها در مقایسه با غیر حریدی‌هاست. در این گزارش نرخ اشتغال حریدی‌ها و هم‌چنین میزان درآمد آنان در کنار میزان ساعت کاری آنان در مقایسه با غیر حریدی‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. میزان اشتغال مردان حریدی تنها ۵۰ درصد در مقابل ۸۷ درصد مردان میان ۲۵ تا ۶۴ ساله در رژیم صهیونیستی است. رقمی که نشان‌دهنده سهم بالای حریدی‌ها در جامعه بیکاران است. (نمودار شماره ۷)

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 7

این در حالی است که نرخ اشتغال زنان حریدی بسیار به نرخ شاغلین غیرحریدی نزدیک است؛ اما باید این نکته را هم توجه کرد که میزان ساعت کاری و درآمد حریدی‌ها در مقایسه با غیر حریدی‌ها از تفاوت فاحشی برخوردار است. به گونه‌ای که با آن‌که مردان حریدی به طور متوسط ۲٫۸ برابر غیر حریدی‌ها کار می‌کنند، اما متوسط درآمد آنان نصف غیرحریدی‌هاست. (نمودار شماره ۸)

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 8

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 9

نمودار شماره ۹ نشان می‌دهد که میزان کار و سطح درآمد زنان حریدی به غیر حریدی‌ها در مقایسه با مردان حریدی با غیر حریدی‌ها، وضعیت بسیار مطلوب‌تری وجود دارد. با آن‌که حریدی‌ها در موضوعاتی چون حضور زنان در جامعه، حجاب آنان، فرزندآوری بالا و… از حساسیت بالایی برخوردارند، اما سطح اشتغال و درآمد آنان به غیرحریدی‌ها نزدیک و در برخی مؤلفه‌ها حتی از آقایان هم بهتر است.

۴- فقر و امید به زندگی

حریدی‌ها از جمله اقلیت‌هایی هستند که در وضعیت اقتصادی از متوسط جامعه پایین‌تر هستند و این امر موجب شده اقلیت حریدی در تقسیم‌بندی‌های فقیر-غنی در رژیم صهیونیستی هم خودنمایی نمایند و به‌عبارتی می‌توان گفت دو شکاف مذهبی و اقتصادی در هم ادغام شده‌اند و این موجب می‌شود اهمیت و شدت شکاف در جامعه افزایش یابد. نمودار شماره ۱۰ نشان می‌دهد که در میان دانش‌آموزان، افراد حقیقی و خانواده‌ها حریدی‌ها از منظر اقتصادی فاصله زیادی با غیر حریدی‌ها دارند و در طیف فقیران رژیم صهیونیستی جا خوش کرده‌اند.

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 10

اما آنچه تعجب‌برانگیز است، علی‌رغم فقر، درآمد و اشتغال کمتر، جمعیت بیشتر، انزوا از مدارس عادی و… حریدی‌ها بسیار از غیرحریدی‌ها در شاخص خوشنودی و رضایت از زندگی برترند. به گونه‌ای که اگر ۶۰ درصد حریدی‌ها از زندگی خویش بسیار راضی و ۳۶ درصد به میزان متوسط راضی‌اند؛ تنها ۳۲ درصد از غیر حریدی‌ها از زندگی‌شان بسیار راضی‌اند و حدود ۵۷ درصد راضی‌اند. (نمودار شماره ۱۱)

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 11

این تفاوت در احساس میزان رضایت و خوشنودی از زندگی میان حریدی‌ها و غیر حریدی‌ها امری است که به نظر می‌رسد جای بررسی و واکاوی دارد.

۵- اینترنت و ارتباطات

میزان استفاده از فناوری‌های نوین و اینترنت یکی دیگر از موضوعات بررسی شده در «گزارش آماری جامعه ارتدوکس افراطی اسرائیل» از سوی دو مؤسسه صهیونیستی «دموکراسی اسرائیل» و «مرکز مطالعات اورشلیم» است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که حریدی‌ها از اینترنت و کامپیوتر بسیار کم استفاده می‌کنند. (نمودار شماره ۱۲)

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 12

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 13

دو نمودار شماره ۱۲ و ۱۳ نشان می‌دهد که علی‌رغم آن‌که استفاده از اینترنت در میان حریدی‌ها از ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ حدود ۱۳ درصد افزایش داشته، اما همچنان تنها نیمی از آنان از این ابزار استفاده می‌کنند. این در حالی است که در میان غیر حریدی‌ها این رقم ۸۰ درصد است که رقمی بسیار بالا برای جوامع توسعه یافته است.

۶- کمک‌های عام المنفعه

در قسمت پایانی این گزارش به میزان کمک‌های انسانی و مالی حریدی‌ها پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد با توجه به عقاید اخلاقی و دینی آنان و پایبندی آنان بیش از دیگر یهودیان به آئین و شریعت، کمک‌ آنان بیشتر از دیگر یهودیان بوده است. نمودار شماره ۱۴ نشان می‌دهد که میزان کمک‌های انسان‌دوستانه هر حریدی در مقایسه با غیرحریدی حدوداً دو برابر است.

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 14

همچنین درصد جمعیتی که به انفاق و کمک به فقرا پرداخته‌اند در میان حریدی‌ها علی‌رغم برتری وضعیت اقتصادی غیر حریدی‌ها، به بیش از ۹۰ درصد رسیده و نسبت به سال ۲۰۰۷ رو به افزایش بوده است. این در حالی است که این میزان در میان غیر حریدی‌ها تنها ۶۹ درصد است که در مقایسه با سال‌های گذشته کاهش داشته است. (نمودار شماره ۱۵)

یهودیان ارتدوکس افراطی حریدی 15

جمع‌بندی

بررسی «گزارش آماری جامعه ارتدوکس افراطی اسرائیل» به خوبی جایگاه و اهمیت حریدی‌ها را بیش از پیش برای سال‌های آتی رژیم صهیونیستی عیان می‌سازد. طیفی که در سال‌های آتی یکی از اقلیت‌های تأثیرگذار جمعیتی است اما از وضعیت مناسب آموزشی، اقتصادی و سیاسی برخوردار نیست. تفکرات خاص و تند آنان در مسائل سیاسی و اجتماعی از دیگر ویژگی‌هایی است که موجب می‌شود در سال‌های آتی شکاف در جامعه صهیونیستی از سوی حریدی‌ها تقویت گردد. امری که هشدار جدی ریولین رئیس‌جمهور رژیم اشغالگر در کنفرانس هرتزلیا را به عنوان مهم‌ترین تهدید برای بقاي آتی صهیونیست‌ها به دنبال داشت.

نویسنده: محمدمحسن فایضی

منبع: اندیشکده راهبردی تبیین (http://tabyincenter.ir)

مآخذ:

[۱] The Israel Democracy Institute (IDI)
[۲] Jerusalem Center for Public Affairs
[۳] https://en.idi.org.il/publications/4282
[۴] Rivlin, reuven. (2015). President Reuven Rivlin Address to the 15th Annual Herzliya Conference. Retrieved 5 october 2016 from:
http://www.president.gov.il/English/ThePresident/Speeches/Pages/news_070615_01.aspx

مقاله‌ی مرتبط :

یهودیان ارتدوکس معضل اسرائیل

یهودیان ارتدوکس افراطی ، یهودیان ارتدوکس افراطی ، یهودیان ارتدوکس افراطی

تنها با یک کلیک به کانال تلگرام اندیشکده مطالعات یهود بپیوندیم:

تلگرام اندیشکده مطالعات یهود

همچنین ببینید

یهودیان سفاردی و اشکنازی

نگاهی به جدال یهودیان سفاردی و اشکنازی

با اینکه دو گروه اشکنازی و سفاردی جزو یهودیت هستند و تلمود بابلی را مرجع مسائل دینی خود می‌دانند،‌ بعضی از نقاط اختلاف بین این دو گروه وجود دارد که برخی از آنها عمیق می‌باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

17 + دو =