اشتراکات بیولوژیک غرب دموکرات و شرق توتالیتر

اشتراکات بیولوژیک غرب دموکرات و شرق توتالیتر

فناوری‌های زیستی در مسیر جنگ و نیستی (۵) اشتراکات بیولوژیک

آزمایشگاه‌هایی تاریک، زیرزمینی و دور از چشم دولت‌ها، فضایی است که بسیاری به عنوان محیط‌های تحقیقات مربوط به توسعه سلاح‌های بیولوژیک تصور می‌کنند حال آن‌که توجیهات مشترک برای تولید و انباشت این سلاح‌ها و نیز جنگ‌افزارهای شیمیایی، بسیاری از دولت‌ها از دموکراسی‌های غربی گرفته تا توتالیترهای شرقی را هم‌ردیف قرار داده است.

سرنوشت استفاده از تسلیحات شیمیایی و چرایی خودداری از کاربرد جنگ‌افزارهای بیولوژیک در بسیاری مقاطع زمانی، از مسائل حل‌نشده در تاریخ امور نظامی است. در سال‌های منتهی به جنگ دوم جهانی قدرت‌های بزرگ نظامی انبوهی از تسلیحات شیمیایی را ذخیره کردند، با این حال آن‌طور که برخی انتظار داشتند از این نوع تسلیحات استفاده نشد.

محدودیت‌هایی که مانع استفاده از تسلیحات شیمیایی و ترس از تلافی‌جویی‌ها در آن دوره شد، بسیار شبیه به محدودیت‌هایی است که اکنون مانع استفاده‌ی کشورها از تسلیحات بیولوژیک می‌شود.

با وجود این ملاحظات و به رغم معاهدات مربوط به ممنوعیت این سلاح‌ها، چهار دهه بعد از جنگ بزرگ دوم، جهان، ناظری بی‌عمل برابر حملات شیمیایی رژیم بعث عراق علیه نیروهای نظامی و نیز شهروندان بی‌دفاع ایرانی از جمله کودکان بود.

تسلیحات شیمیایی البته در دهه ۱۹۶۰ محبوبیت خود را از دست داده بودند. در جریان جنگ ویتنام رسانه‌ها، فعالان ضدجنگ و حتی برخی اعضای کنگره آمریکا مخالفتی سرسختانه با تمام تسلیحات بیولوژیکی و سمّی را علنی ساختند.

اشتراکات بیولوژیک غرب و شرق در تسلیحات شیمیایی

مخالفان تسلیحات بیولوژیک؛ از روزولت و هیتلر تا هواداران بمب هسته‌ای!

رئیس‌جمهوری آمریکا در دوره‌ی جنگ دوم جهانی یعنی «فرانکلین روزولت» بارها بیان داشته بود که هم سلاح‌های شیمیایی و هم تسلیحات بیولوژیکی، غیرانسانی بوده و نباید مورد استفاده قرار گیرند. «آدولف هیتلر» نیز با استفاده از تسلیحات شیمیایی و بیولوژیکی مخالفت داشت.

در سال ۱۹۶۹، رئیس‌جمهور وقت «ریچارد نیکسون» تولید و انباشت تسلیحات بیولوژیکی از طرف ایالات متحده را محکوم و فرمان منع توسعه بیوتکنولوژی نظامی را صادر کرد. در دهه ۱۹۹۰، چشم‌اندازِ بیوتروریسمِ «بیل کلینتون» چارچوب لازم برای برنامه‌های آماده‌سازی و افزایش عملیات‌های اطلاعاتی و تجسّسی در این زمینه افزایش داد تا از احتمال بروز حملات بیولوژیک جلوگیری شود.

در طول سالیان، یکی از عوامل بازدارنده در استفاده از این تسلیحات، خودِ ارتش بوده است که سهم قابل توجهی در تولید تسلیحات شیمیایی و بیولوژیکی دارد. فرماندهان نظامی، اگر تصمیم‌گیری برعهده‌ی خودشان باشد، تسلیحاتی را ترجیح می‌دهند که قابل پیش‌بینی بوده و تأثیر فوری داشته باشند. دریادار «ویلیام لای» مشاور نظامی ارشد روزولت و سپس «هری ترومن» در مخالفت با تسلیحاتی که شهروندان را هدف قرار می‌داد، مصرّ بود. دیگرانی که تسلیحات هسته‌ای را پذیرفته بودند، با برنامه‌های شیمیایی و بیولوژیکی مخالف بودند.

تسلیحات شیمیایی که نسبت به عوامل بیولوژیکی تأثیر کمتری داشتند، در ارتباط با هدف‌گیری معایبی به‌همراه داشتند و این معایب استفاده از آن‌ها را محدود می‌کرد. تسلیحات بیولوژیک هم مشکلات خاص خود را داشتند. یکی از مشکلات فنّی جدّی تعییین‌کردن میزان دوز مناسب برای یک عامل بود؛ برای مثال این‌که چه مقدار اسپورهای استنشاقی برای سیاه زخم لازم است تا یک جمعیت مشخص از افراد در معرض خطر را به کام مرگ بکشد.

با این توضیح معلوم می‌شود که آن مخالفت‌های ظاهری از سوی مدعیان لیبرال دموکراسی، تنها به‌خاطر عدم موفقیت در کنترل کامل و قابل محاسبه‌ی قدرت تخریبی این سلاح‌ها بوده است، نه از روی انسان‌دوستی و مخالفت با جنگ و کشتار!

اشتراکات بیولوژیک غرب و شرق در تسلیحات بیولوژیکی

ملاحظات و محاسبات تولید و کاربرد تسلیحات نامتعارف

برای مشخص کردن این‌که عوامل تسلیحات بیولوژیکی تا چه میزان بر یک جمعیت متخاصم تأثیرگذار است، پژوهش‌های حیوانی مکرّری انجام شده است. البته ارتش ایالات متحده توانست با آزمایش روی نمونه‌های انسانی، سناریوهای تهاجمی دقیق‌تری را بررسی کند!!

یک مساله مهم دیگر دست‌یافتن به هدف‌گیری دقیق یا حتی تقریبی بود. ذرات معلق هوایی آلوده به محض آزاد شدن، در جریان‌های هوایی به‌ویژه بر فراز شهرها، قرار می‌گیرند؛ جابه‌جایی هوا و عوارض سرزمینی می‌تواند به این ابهام بیافزاید که آیا جمعیت مورد نظر تا چه حد هدف اصابت حمله خواهند بود و درگیر آن خواهند شد.

هیچ رهبری، نظامی یا غیرنظامی، استفاده از تسلیحات شیمیایی یا بیولوژیکی را بدون در نظر گرفتن خطر احتمال اقدام تلافی‌جویانه، در دستور کار قرار نمی‌دهد. به‌طور خاص در استفاده از تسلیحات بیولوژیکی بدون شک احتمال مقابله به مثل وجود دارد که نتایج آن حتی نامشخص‌تر از زمان استفاده از تسلیحات شیمیایی است. چه کسی می‌داند که قرار است یک نوع طاعون قرون وسطایی رها شود یا بیماری جدیدی مورد استفاده قرار می‌گیرد که دشمن طراحی کرده است؟!

در محاسبات قدرت‌های بزرگ برای تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک، واکنش‌های بازیگر سیاسی غیرعقلایی نیز باید در نظر گرفته شود. برای مثال متحدین تحلیل کرده بودند که هیتلر در روزهای پایانی جنگ و زمانی که نیروهایش تحلیل رفته‌اند، از تسلیحات شیمیایی استفاده خواهد کرد. ایالات متحده همین پیش‌بینی را در جنگ سال ۱۹۹۱ خلیج و اشغال سال ۲۰۰۳ عراق، در مورد صدام حسین داشت. این نوع «انتظارات ترکیبی» که تصمیمات مربوط به تسلیحات هسته‌ای را تحت تأثیر قرار داد، در تصمیم‌گیری در مورد عدم استفاده از تسلیحات بیولوژیکی در میدان جنگ هم خود را نشان داده است.

در بیشتر سال‌های سده گذشته، محدودیت‌های مشابهی که از کاربرد تسلیحات شیمیایی جلوگیری کرد، در طول سالیان متمادی خطر استفاده از تسلیحات بیولوژیک را نیز کاهش داد. با این حال شماری از دانشمندان، مقامات دولتی و افسران نظامی در کشورهای بزرگ از این محدودیت‌ها عبور کردند. با استفاده از شرایط حاصل از جنگ یا روی کار آمدن دولت‌های نظامی، این افراد توانستند برنامه‌های تسلیحات بیولوژیکی محرمانه‌ای را راه‌اندازی و حفظ کنند. در نبود شفافیّت سیاسی و نظارت، چنین اقداماتی امکانات بروکراتیک لازم را نیز به‌دست آورد و در نتیجه بیش از پیش خود را مخفی ساخت و از ارزیابی و بازرسی گریخت.

اشتراکات بیولوژیک غرب و شرق در سلاح‌های بیولوژیکی

تصویری از رژیم‌ها و بازیگران توسعه تسلیحات بیولوژیک

دانشمندان و از آنان مهم‌تر ذی‌نفعانی که تلاش داشتند تا از میکروبیولوژی برای اهداف نظامی استفاده کنند، بازیگران کلیدی برنامه‌های تهاجمی مخفی بودند. اسناد مختلف می‌گوید در مواردی حتی یک یا دو دانشمند کلیدی، مقامات دولتی را در کشورهای غربی متقاعد کرده‌اند تا فرایند تحقیق و توسعه را آغاز کنند. سپس آنان در کنار دانشمندان و مهندسان کار را در بخش آئروبیولوژی (زیست‌شناسی هوا)، پژوهش‌های بیماری‌های مسری و تخمیر صنعتی ادامه دادند و حتی روی طراحی مهمات لازم و آزمایش آن نیز کار کردند.

چگونه بیولوژیست‌ها و پزشکان توان خود را صرف ساخت تسلیحاتی می‌کنند که مردم عادی را به‌منظور کشتن و از بین بردن، هدف می‌گیرند؟! تنها چند یادداشت و سند در مورد دلایل اخلاقی این دانشمندان وجود دارد که می‌گوید احتمالاً همانند دانشمندان هسته‌ای معاصر در داخل جوامع بسته و غیرچالش‌پذیر از نظر حرفه‌ای زندگی کرده‌اند. شباهت‌هایی قابل‌تأمل میان افرادی که بعضاً در اردوگاه‌های متخاصم قرار داشته و وابسته به ایدئولوژی‌های متفاوتی بوده‌اند.

فضای سیاسی مربوط به برنامه‌های تسلیحات بیولوژیکی بسیار متفاوت است. از دموکراسی‌ها تا دیکتاتوری‌ها و دولت‌های تمامیّت‌خواه نشان داده‌اند خواهان برنامه‌های تهاجمی هستند و به ارتش‌های خود اجازه گسترش آن‌ها را می‌دهند؛ حتی در زمانی که صلح برقرار است! و این امر، دلیلی جز وجود اشتراکات بیولوژیک ندارد.

این برنامه‌ها که همواره حاشیه‌ای و منابعشان متفاوت با تسلیحات متعارف یا هسته‌ای بوده، در واقع ادامه و استمرار برنامه‌های شیمیایی گذشته‌اند. با گذر زمان، جاه‌طلبی‌های بیولوژیک در حوزه‌ی نظامی بیشتر شده و از برنامه‌های هسته‌ای از نظر گستره و توان تخریب، پیشی گرفته است. با این حال دموکراسی‌های غربی اولین کشورهایی بودند که ظاهراً داوطلبانه برنامه‌های بیولوژیکی تهاجمی را محکوم کردند!! و کدام عقل سلیمی این محکوم کردن‌های لفظی را باور می‌کند؟! آن‌هم در حالی‌که هر یک از آن‌ها ـ فرانسه، انگلستان و ایالات متحده ـ قدرت‌های هسته‌ای بودند که حداقل یک سلاح با قدرت تخریب جمعی در اختیار داشتند و از مفهوم جنگ کثیف آینده عبور کرده بودند!

توزیع آزمایشگاه‌های بیولوژیکی نظامی با بودجه ایالات متحده در اطراف روسیه، ایران و چین

توزیع آزمایشگاه‌های بیولوژیکی نظامی ایالات متحده در اطراف روسیه، ایران و چین

توزیع آزمایشگاه‌های بیولوژیکی نظامی با بودجه ایالات متحده در اوکراین

توزیع آزمایشگاه‌های بیولوژیکی نظامی ایالات متحده در اوکراین

ادامه دارد…

قسمت قبلی این مقاله  ؛  قسمت بعدی این مقاله [به‌زودی]

««« پایان »»»

آشنایی با رنگ‌های به‌کار رفته در مقاله‌ی فوق:

رنگ آبی برای تأکید بر کلمات کلیدی است.
رنگ بنفش در تیترهای اصلی استفاده شده.
رنگ قرمز برای لینک‌دادن استفاده شده.

اشتراکات بیولوژیک ، اشتراکات بیولوژیک

اندیشکده مطالعات یهود در پیام‌رسان‌ها:

پیام رسان ایتا پیام رسان بله پیام رسان سروش پیام رسان روبیکا

اشتراکات بیولوژیک ، اشتراکات بیولوژیک

همچنین ببینید

وقتی آمران نظم نوین جهانی شما را به خوردن حشرات و گوشت انسان وادار می‌کنند!

وقتی آمران نظم نوین جهانی شما را به خوردن حشرات و گوشت انسان وادار می‌کنند!

قرائن نشان از یک طراحی شوم برای سفره بشر دارد. از خوردن حشرات تا گوشت انسان. کشورهایی چون ایران باید برای استقلال غذایی فوراً سیاست‌گذاری و اقدام کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده − ده =