خوش‌خدمتی سیدضیاءالدین طباطبایی به یهود

دوران اقامت سیدضیاءالدین طباطبایی در خارج از کشور از خرداد سال 1300 با برکناری وی از مقام نخست‌وزیری آغاز می‌شود و تا مهر 1322 که وی به کشور بازمی‌گردد، ادامه می‌یابد.

در پائیز سال 1310 حاج امین الحسینی مفتی اعظم فلسطین که در تدارک برگزاری کنگره‌ای جهت مقابله با افزایش موج مهاجرت یهودیان به فلسطین بود، دعوتنامه‌هایی برای بسیاری از رجال دولتی و غیردولتی جهان فرستاد.

از ایران هیچ مقام دولتی در این کنگره شرکت نکرد، ولی دعوتنامه‌ای برای سیدضیاءالدین طباطبائی که در آن زمان در ژنو به سر می‌برد، ارسال گردید. سید نیز این دعوتنامه را پذیرفت و خود را به فلسطین رساند.

اجلاس این کنگره روز 14 آذر 1310 با نطق حاج امین الحسینی آغاز شد. سیدضیاء که به سرعت توانست ریاست دبیرخانه کنگره را عهده‌دار شود، پس از دوهفته اقامت به طور موقت به ژنو بازگشت تا کارهای شخصی خود را در این شهر سر و سامان دهد. او مجدداً در بهار سال 1311 به فلسطین بازگشت‌.

سید این بار 8 ماه در فلسطین ماند و اقداماتی برای تأسیس کمیته‌های ملی کنگره و ایجاد شعب آن در بعضی کشورهای عربی به انجام رساند و سپس مجدداً به اروپا بازگشت‌.

سیدضیاء در 1314 بار دیگر به فلسطین بازگشت و قطعه زمینی را در دره «بیت‌حون‌» در نزدیکی غزه خریداری کرد. او به تدریج با فروش اموال و اثاثیه‌اش در تهران به آبادی قطعه زمین خود در غزه پرداخت‌.

او طی 8 سال که تا 1322 در فلسطین باقی ماند، ظاهراً به کار کشاورزی مشغول بود. اما مشهور است که وی به خواست انگلیس و برای بسط قدرت یهودیان صهیونیست در آنجا اراضی مسلمانان فلسطینی را خریداری می‌کرد و به یهودیان و آژانس‌های صهیونیستی می‌فروخت‌. (1)

حتی یکی از مهمترین نکاتی که در دوره پس از بازگشت سیدضیاءالدین طباطبایی به ایران از سوی جرائد حزب توده مطرح می‌شد، آن بود که وی با اقدامی غیراخلاقی یعنی با ابراز دوستی و جلب اعتماد فلسطینیان زمین‌های آنان را خریداری می‌کرد و به یهودیان می‌فروخت‌. (2)

نورالدین کیانوری نیز در کتاب خاطرات خود می‌نویسد: «سیدضیاء در فلسطین برای یهودی‌ها کار می‌کرد. یعنی یهودی‌ها از ظاهر اسلامی او استفاده می‌کردند. او زمین‌ها را از مسلمانان می‌خرید و به یهودیان انتقال می‌داد.» (3)

به‌عنوان رئیس کنفرانس اسلامی، مسلمانان فلسطینی به او اعتماد داشتند و به راحتی اراضی خود را به وی می‌فروختند؛ پول این زمین‌ها مستقیماً از صندوق آژانس یهود پرداخت می‌شد و سیدضیا پس از خرید زمین، آن را به صهیونیست‌ها واگذار می‌کرد و حق دلالی خوبی می‌گرفت. مدتی بعد از آغاز این اقدام شوم، دست او رو شد و حجم معاملات زمین وی به شدت کاهش یافت. (4)

سال‌های دهه 1320، سال‌های تشدید مهاجرت یهودیان از سراسر جهان به فلسطین از یک سو و اقتدار آژانس‌های ثروت صهیونیستی از جانب دیگر بود. در این سال‌ها و بخصوص در خلال جنگ جهانی دوم که سیدضیاءالدین طباطبایی نیز در فلسطین بود، این جریان تشدید فوق‌العاده‌ای یافت‌.

مع الوصف در میان اسناد موجود و آثار مورخین هیچ مدرکی که سیدضیاء موضعی علیه جنایات رژیم صهیونیستی اتخاذ کرده باشد، وجود ندارد. برعکس‌، چنین به نظر می‌رسد که سیدضیاء از توسعه روابط سیاسی رژیم پهلوی با اسرائیل استقبال می‌کرده است‌. (5)

پی‌نوشت‌ها:
1ـ سیدضیاءالدین طباطبایی به روایت اسناد ساواک، صفحه 26
2ـ سیدضیاءالدین طباطبائی و فلسطین، همان، صفحه 27
3ـ خاطرات کیانوری، مؤسسه تحقیقاتی و انتشاراتی دیدگاه، 1371، انتشارات اطلاعات، صفحه 142-143
4ـ جواد نوائیان رودسری، سیدضیا؛ مشاور املاک صهیونیست‌ها در فلسطین!، روزنامه خراسان، 3 اسفند 1398
5ـ «یکی از دوستان سیدضیاءالدین طباطبائی اظهار داشته که مقامات اسرائیل با نامبرده مدتی است مکاتبه دارند و منظور از این ارتباط جلب موافقت مقامات عالیه ایران برای بسط روابط با اسرائیل است‌. طباطبائی نیز قبول کرده که در صورت اطمینان به اختفاء فعالیت‌های وی در این زمینه‌، از کمک به این امرکوتاهی ننماید و منظورش از محرمانه ماندن این ارتباط، جلوگیری از رنجش دوستان عرب او می‌باشد.» سیدضیاء الدین طباطبائی به روایت اسناد ساواک، صفحه 172

چند عکس از سیدضیاءالدین طباطبایی

….

اندیشکده مطالعات یهود در پیام‌رسان‌ها:

… … …